ÕÀÄÈÑ: ÎÃÐÎÌÍÀÒÀ ÌÈËÎÑÒ ÍÀ ÂÑÅÂÈØÍÈß ÀËËÀÕ
«أوليس قد جعل الله لكم ما تصدقون؟ إنّ لكم بكلّ تسبيحة صدقة، وكل تكبيرة صدقة، وكلّ تحميدة صدقة، وكلّ تهليلة صدقة، وأمر بالمعروف صدقة، ونهي عن منكر صدقة، وفي بضع أحدكم صدقة». قالوا: "يا رسول الله، أيأتي أحدنا شهوته ويكون له فيها أجر؟" قال: «أرأيتم لو وضعها في حرام، أكان عليه وزر؟ فكذلك إذا وضعها في الحلال كان له أجر». — رواه مسلم.
Îò Àáó Çàðð (Àëëàõ äà å äîâîëåí îò íåãî) å ïðåäàäåíî, ÷å òîé å êàçàë:
“Íÿêîè îò ñïîäâèæíèöèòå íà Ïðàòåíèêà íà Àëëàõ (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè) êàçàõà íà Ïðîðîêà (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè):
‘Î, Ïðàòåíèêî íà Àëëàõ, áîãàòèòå âçåõà âñè÷êè âúçíàãðàæäåíèÿ, à ñå ìîëÿò êàêòî íèå ñå ìîëèì, ãîâåÿò êàêòî íèå ãîâååì è ðàçäàâàò ìèëîñòèíÿ îò èçëèøíèòå ñè Áîãàòñòâà’.
Òîé êàçà:
«Àëëàõ íå ñòîðè ëè çà âàñ íåùà, îò êîèòî ìîæåòå äà ðàçäàäåòå êàòî ìèëîñòèíÿ? Íàèñòèíà âúâ âñåêè òåñáèõ çà âàñ èìà ìèëîñòèíÿ; âúâ âñåêè òåêáèð çà âàñ èìà ìèëîñòèíÿ; âúâ âñåêè òàõìèä çà âàñ èìà ìèëîñòèíÿ; âúâ âñåêè òåõëèë çà âàñ èìà ìèëîñòèíÿ; è ïîâåëÿâàíåòî íà îäîáðÿâàíîòî å ìèëîñòèíÿ; è çàáðàíÿâàíåòî íà ïîðèöàâàíîòî å ìèëîñòèíÿ; è â ñúâêóïëåíèåòî çà âàñ èìà ìèëîñòèíÿ».
Òîãàâà òå ïîïèòàõà:
‘Î, Ïðàòåíèêî íà Àëëàõ, íèìà, êîãàòî íÿêîé îò íàñ çàäîâîëÿâà ñòðàñòòà ñè, â òîâà çà íåãî èìà íàãðàäà?’
Òîé êàçà:
«Êàê ìèñëèòå, àêî ãî íàïðàâè ïî íà÷èí, êîéòî å çàáðàíåí, íÿìà ëè â òîâà äà èìà ãðÿõ çà íåãî? Òàêà è àêî ãî íàïðàâè ïî íà÷èí, êîéòî å ïîçâîëåí, â òîâà èìà íàãðàäà çà íåãî ». — Õàäèñ, ïðåäàäåí îò Ìóñëèì.
Ìóñëèì ðàçêàçâà òîçè õàäèñ â ãëàâà “Çåêÿò”, ðàçäåë “Ïîÿñíÿâàíå íà òîâà, ÷å ìèëîñòèíÿ ñå íàðè÷à âñåêè âèä îäîáðÿâàíî äåëî” (Áåÿí åííå èñìà-ñ-ñàäàêàòè ÿêà‘ó ‘àëÿ êóëëè íàó‘èí ìèíå-ë-ìà‘ðóô), íîìåð 1006.
Òîçè õàäèñ å ìóòòàôàê ‘àëåéõè ñ ïúðâîèçòî÷íèê Àáó Õóðàéðà (Àëëàõ äà å äîâîëåí îò íåãî), íî íå ñ òåçè äóìè.
Áóõāðè ãî ðàçêàçâà â ãëàâà “Îïèñàíèå íà íàìàçà” (Ñèôàòó-ñ-ñàëÿòè), ðàçäåë “Ñïîìåíàâàíåòî ñëåä íàìàçà” (àç-Çèêðó áà‘äà-ñ-ñàëÿòè), íîìåð 807. Ñúùî â ãëàâà “Ìîëèòâèòå” (àä-Äà‘óāòó), ðàçäåë “Ìîëèòâàòà ñëåä íàìàçà” (àä-Äó‘ā’ó áà‘äà-ñ-ñàëÿòè), íîìåð 5970.
Ìóñëèì ãî ðàçêàçâà îùå è â ãëàâà “Äæàìèè è ìåñòà çà íàìàç” (àë-Ìåñāäæèäó óà ìåóāäè‘ó-ñ-ñàëÿòè), ðàçäåë “Æåëàòåëíîñòòà íà ñïîìåíàâàíåòî ñëåä íàìàçà è íåãîâîòî îïèñàíèå” (Èñòèõáāáó –ç-çèêðè áà‘äà-ñ-ñàëÿòè óà áåÿíè ñèôàòèõè), íîìåð 595.
Çíà÷èìîñòòà ìó:
Èáí Õàäæåð àë-Õàéòàìè êàçâà: “Òîâà å âåëèê õàäèñ, òúé êàòî ñúäúðæà ìíîãî öåííè ðåëèãèîçíè ïðèíöèïè”.
Ïîÿñíåíèå íà íÿêîè äóìè îò õàäèñà:
“Íÿêîè” — òîâà ñà áèëè áåäíèòå ìóõāäæèðè.
“Îò ñïîäâèæíèöèòå” — ñïîäâèæíèê (ñàõàáà) ñå íàðè÷à âñåêè, êîéòî ñå å ñðåùàë ñ Ïðîðîêà (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè) ñëåä âñòúïâàíåòî ìó â ïðîðî÷åñêàòà ñè ìèñèÿ è ïðåäè íåãîâàòà êîí÷èíà, êîéòî å ïîâÿðâàë â íåãî è ïî÷èíàë êàòî ìþñþëìàíèí.
“Èçëèøíèòå ñè Áîãàòñòâà” —êîèòî ñà â ïîâå÷å îò òåõíèòå íóæäè.
“تسبيحة” (Òåñáèéõàòèí — òåñáèõ) — äà ñå êàçâà “ñóáõāíåëëàõ” (ïðå÷èñò å Àëëàõ).
“تكبيرة” (Òåêáèéðàòèí — òåêáèð) — äà ñå êàçâà “Àëëàõó àêáàð” (Àëëàõ å íàé-âåëèê).
“تحميدة” (Òàõìèéäàòèí — òàõìèä) — äà ñå êàçâà “åë-õàìäó ëèëëÿõ” (ñëàâà íà Àëëàõ).
“تهليلة” (Òåõëèéëåòèí — òåõëèë) — äà ñå êàçâà “ëÿ èëÿõå èëëÿëëàõ” (íÿìà äðóã Áîã îñâåí Àëëàõ).
“صدقة” (Ñàäàêà — ìèëîñòèíÿ) — íàãðàäà, êàòî íàãðàäàòà çà ìèëîñòèíÿ.
“بضع” (Áóä‘ — ñúâêóïëåíèå) — ïîëîâ àêò; èëè ñàìèÿò æåíñêè ïîëîâ îðãàí.
“وزر” (Óèçð — ãðÿõ) — ïðåãðåøåíèå è íàêàçàíèå.
Ðàçáèðàíå íà õàäèñà è îíîâà, êúì êîåòî íàñî÷âà:
1. “...Íåêà çà òîâà ñå íàäïðåâàðâàò íàäïðåâàðâàùèòå ñå!” (àë-Ìóòàôôèôèí: 26).
Íàäïðåâàðàòà å çà èçâúðøâàíåòî íà ïîâå÷å äîáðèíè. Ñòðåìåæúò äà ñå âúðøàò äîáðè äåëà å íàïúëíî çàêîíåí è æåëàòåëåí. Ìþñþëìàíèíúò òðÿáâà äà ñå ñòðåìè êúì òîâà. Åòî íàïðèìåð Àáó Çàðð (Àëëàõ äà å äîâîëåí îò íåãî), òîé íè ïðåíàñÿ â åäíà ñöåíà, íà êîÿòî ñòàíàë ñâèäåòåë ïî âðåìåòî íà Ïðàòåíèêà íà Àëëàõ (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè) è âèäÿë êàêâà å ïîçèöèÿòà íà Ïðàòåíèêà íà Àëëàõ (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè), íåãîâîòî ìúäðî ïîâåäåíèå, ìèëîñòòà íà èñëÿìà, è ìíîãîòî íà÷èíè äà ñå èçâúðøâàò äîáðè äåëà â íåãî. Âñè÷êî òîâà áèëî ïîÿñíåíî îò òîçè, íà êîãîòî áèë íèçïîñëàí Êîðàíúò, çà äà ïîÿñíè íà õîðàòà, êàêâî èì å íèçïîñëàíî.
Òîâà å ñöåíà, â êîÿòî áåäíèòå ìóõāäæèðè, à ìîæå áè çàåäíî ñ òÿõ å èìàëî è ÷àñò îò áåäíèòå àíñāðè, ñà âèäåëè, ÷å òåõíèòå ñèëè íå èì äîñòèãàò, çà äà âúðøàò äîáðèíè è áëàãîäåÿíèÿ òúé êàòî íå ïðèòåæàâàò Áîãàòñòâà, çà äà ðàçäàâàò ìèëîñòèíè. Òå äîêàçâàò, ÷å âÿðàòà èì å èñêðåíà è ÷å ñà äîáðè ìþñþëìàíè. Òå ñà ÷óëè îò Ïðàòåíèêà íà Àëëàõ (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè), ÷å “Ìèëîñòèíÿòà å äîêàçàòåëñòâî”, ïðî÷åëè ñà è ñà ÷óëè àéåòè îò âñåâèøíèÿ Àëëàõ è õàäèñè îò Ïðîðîêà (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè), êîèòî íàñúð÷àâàò äà ñå ðàçäàâàò ìèëîñòèíè, âúçõâàëÿâàò îíåçè, êîèòî ãè ðàçäàâàò è èì îáåùàâàò ðàéñêè ãðàäèíè ñ øèðèíàòà íà íåáåñàòà è çåìÿòà. Òå ñà âèäåëè, ÷å òåõíèòå Áîãàòè ïîçíàòè è ïðèÿòåëè ñå íàäïðåâàðâàò ùåäðî è âåëèêîäóøíî äà ðàçäàâàò ñâîèòå Áîãàòñòâà: åäèí èäâà ñ âñè÷êèòå ñè ïàðè è ãè ðàçäàâà, äðóã ñ ïîëîâèíàòà, òðåòè ñ õèëÿäè, äðóã èäâà ïðåä Ïðàòåíèêà íà Àëëàõ è èçñèïâà êóïèùà ïàðè è íå ñè òðúãâà äîêàòî åçèêúò íà Ïðàòåíèêà íà Àëëàõ (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè) íå îòïðàâè ìîëèòâà çà íåãî, äîêàòî íå ñå óäîâëåòâîðè îò íåãî è äîêàòî íå ïîèñêà îò Âñåâèøíèÿ Àëëàõ ïðîøêà çà íåãî è óäîâëåòâîðÿâàíå îò íåãî. Åòî òóê òåõíèòå äóøè ñå ðàçäâèæâàò, òåõíèòå ñúðöà óñåùàò òÿõíîòî ïðåäèìñòâî è ìÿñòîòî, êîåòî òåõíèòå ñúáðàòÿ ñè ïîäãîòâÿò, íå îò çàâèñò çà ïàðèòå, íå çà äà çàÁîãàòåÿò, à ïîðàäè íàäïðåâàðàòà âúâ âúðøåíåòî íà äîáðè äåëà è ïðèáëèæàâàíå äî âñåâèøíèÿ Àëëàõ. Òå ñúáðàëè ñèëè è îòèøëè ïðè Ïðàòåíèêà íà Àëëàõ (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè) äà ìó îïëà÷àò ïîëîæåíèåòî ñè è äà îáÿâÿò, ÷å ñà ôàëèðàëè. Ñ î÷è, èçïúëíåíè ñúñ ñúëçè îò ìúêà, ÷å íå íàìèðàò êàêâî äà ðàçäàäàò òå êàçàëè: “Î, Ïðàòåíèêî íà Àëëàõ, Áîãàòèòå âçåõà âñè÷êè âúçíàãðàæäåíèÿ”. Áîãàòèòå ñïå÷åëèõà âñè÷êè íàãðàäè. Òå ãè ïðèñâîèõà è íå îñòàâèõà íèùî çà íàñ ïðè ïîëîæåíèå, ÷å: “ñå ìîëÿò êàêòî íèå ñå ìîëèì è ãîâåÿò êàêòî íèå ãîâååì”. Òîåñò â òîâà îòíîøåíèå íèå ñìå ðàâíè ñ òÿõ è ñ íèùî íå ñå îòëè÷àâàìå îò òÿõ, íî òå èìàò ïðåèìóùåñòâî ïðåä íàñ è ñå îòëè÷àâàò îò íàñ ïî òîâà, ÷å “ðàçäàâàò ìèëîñòèíÿ îò èçëèøíèòå ñè Áîãàòñòâà”. À íèå íÿìàìå êàêâî äà ðàçäàäåì çà ìèëîñòèíÿ, çà äà äîñòèãíåì äî òÿõíîòî íèâî. Ñúùåâðåìåííî íàøèòå äóøè æåëàÿò è íèå äà ñìå íà òÿõíîòî íèâî ïðè Âñåâèøíèÿ Àëëàõ, ïðè òîâà ïîëîæåíèå êàêâî äà íàïðàâèì?
2. Êðàñíîðå÷èâàòà ìúäðîñò è øèðîêèòå âðàòè çà áëàãîäåÿíèÿ.
Ìóñòàôà (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè) ðàçáèðà æàðòà íà òåçè õîðà è òåõíèÿò ñòðåìåæ êúì âèñîêèòå ñòåïåíè ïðè Àëëàõ è èçöåëÿâà òåõíèòå äóøè ñ ìúäðîñòòà, êîÿòî Âñåâèøíèÿ Àëëàõ ìó å äàðèë. Òîé ãè óñïîêîÿâà è íàñî÷âà òÿõíîòî âíèìàíèå êúì òîâà, ÷å âðàòèòå çà áëàãîäåÿíèÿ ñà ìíîãî øèðîêè è êúì òîâà, ÷å ñúùåñòâóâàò äåëà, íàãðàäàòà çà êîèòî ñå ðàâíÿâà íà íàãðàäàòà íà òîçè, êîéòî å ðàçäàë ìèëîñòèíè. Òîé èì ïîÿñíÿâà, ÷å òîçè, êîéòî âúðøè òåçè äåëà ñå ïðèáëèæàâà ïî ñòåïåí äî òîçè, êîéòî ðàçäàâà ìèëîñòèíè, à ïîíÿêîãà äàæå è ãî íàäâèøàâà, íà âñåêè ÷îâåê ñïîðåä ñèëèòå ìó. “Àëëàõ âúçëàãà íà âñÿêà äóøà ñàìî ñïîðåä ñèëèòå é...”, (àë-Áàêàðà: 286). “...Àëëàõ âúçëàãà íà âñÿêà äóøà ñàìî ñïîðåä îíîâà, êîåòî é å äàë ...”, (àò-Òàëÿê: 7). “Àëëàõ íå ñòîðè ëè çà âàñ íåùà, îò êîèòî ìîæåòå äà ðàçäàäåòå êàòî ìèëîñòèíÿ?” Äà, ïî îòíîøåíèå êúì âàñ âèäîâåòå ìèëîñòèíè ñà ìíîãî, íÿêîè îò òÿõ ñà ñâúðçàíè ñ îñèãóðÿâàíåòî íà ñåìåéñòâîòî, à äðóãè íå ñà ñâúðçàíè ñ îñèãóðÿâàíåòî íà ñåìåéñòâîòî, íî íàãðàäàòà çà âñåêè îò òÿõ íå îòñòúïâà íà ðàçäàâàíåòî íà ìèëîñòèíè â èìåòî íà Âñåâèøíèÿ Àëëàõ.
3. Ñïîìåíàâàíåòî íà Âñåâèøíèÿ Àëëàõ å íàé-äîáðàòà ìèëîñòèíÿ çà ÷îâåêà.
Àêî âèå íå ïðèòåæàâàòå èçëèøíè ïàðè, êàçâàéòå “ñóáõāíåëëàõ”, “Àëëàõó àêáàð”, “åë-õàìäó ëèëëÿõ” è “ëÿ èëÿõå èëëÿëëàõ”. Âúâ âñÿêà äóìà îò òåçè ñú÷åòàíèÿ èìà íàãðàäà íà ìèëîñòèíÿ, è òî êàêâà íàãðàäà! È êàê íå, êîãàòî ðàçáèðàìå ÷å òå ñà íåïðåõîäíèòå ïðàâåäíè äåëà. Âñåâèøíèÿ Àëëàõ êàçâà: “...Íî íåïðåõîäíèòå ïðàâåäíè äåëà ñà íàé-äîáðîòî çà âúçäàÿíèå ïðè òâîÿ Ãîñïîä è ñà íàé-äîáðîòî çà íàäåæäà”, (àë-Êåõô: 46). Ñúùî: “...Íàé-âåëèêîòî å ñïîìåíàâàíåòî íà Àëëàõ ...”, (àë-‘Àíêåáóò: 45). Òîåñò, íàé-ãîëÿìà å íàãðàäàòà è îòïëàòàòà çà ñïîìåíàâàíåòî íà Àëëàõ.  õàäèñ, ïðåäàäåí îò Èáí Ìāäæå ñå êàçâà: “Íÿìà äåí, íÿìà íîù è íÿìà ÷àñ îñâåí çà Àëëàõ â òÿõ äà èìà ìèëîñòèíÿ è Òîé äàðÿâà ñ óñïåõ äà ÿ èçâúðøè êîãîòî ïîæåëàå îò Ñâîèòå ðàáè. È íÿìà ïî-ãîëÿì äàð îò Âñåâèøíèÿ Àëëàõ çà Íåãîâèÿ ðàá êàòî âäúõíîâÿâàíåòî äà Ãî ñïîìåíàâà”.
 õàäèñ, ïðåäàäåí îò Àõìåä è Òèðìèçè ñå êàçâà, ÷å Ïðàòåíèêà íà Àëëàõ (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè) áèë çàïèòàí êîè õîðà ùå ñà íàé-äîáðèòå ïðè Àëëàõ â Ñúäíèÿ äåí? Íà êîåòî òîé îòãîâîðèë: “Îíåçè, êîèòî ñïîìåíàâàò Àëëàõ ìíîãî”.
4. Ïðèçîâàâàíåòî êúì äîáðîòî å ìèëîñòèíÿ çà îáùíîñòòà.
Ñúùî òàêà è âðàòàòà íà ïîâåëÿâàíåòî íà îäîáðÿâàíîòî è çàáðàíàòà íà ïîðèöàâàíîòî å øèðîêî îòâîðåíà. Íàãðàäàòà çà òîçè, êîéòî èçïúëíÿâà òîçè ôàðç-êèôāéà íå å ïî-ìàëêà îò íàãðàäàòà çà îíçè, êîéòî ðàçäàâà ìèëîñòèíÿ, äîðè ìîæå è äà ÿ íàäâèøàâà íÿêîëêî ïúòè: “Âñÿêî îäîáðÿâàíî íåùî å ìèëîñòèíÿ”, õàäèñ, ïðåäàäåí îò Ìóñëèì. È êàê íå? Òà òàçè îáùíîñò å íàé-äîáðàòà, èçâåäåíà çà õîðàòà èìåííî ïîðàäè ïîâåëÿâàíåòî íà îäîáðÿâàíîòî è çàáðàíÿâàíåòî íà ïîðèöàâàíîòî: “Âèå ñòå íàé-äîáðàòà îáùíîñò, èçâåäåíà çà õîðàòà. Ïîâåëÿâàòå îäîáðÿâàíîòî è âúçáðàíÿâàòå ïîðèöàâàíîòî, è âÿðâàòå â Àëëàõ...”, (Āëè ‘Èìðāí: 110).
5. Øèðîòàòà íà ìèëîñòòà íà Âñåìîãúùèÿ è Âåëèê Àëëàõ.
Ñúùî òàêà, Âñåâèøíèÿ Àëëàõ å ñòîðèë çà âàñ äà èìà íàãðàäà, êîÿòî ìîæåòå äà ñïå÷åëèòå åæåäíåâíî, àêî ñòå ñ èñêðåíî íàìåðåíèå è èìàòå çà öåë äîáðîòî. Íàëè âñåêè îò âàñ îñèãóðÿâà èçäðúæêàòà íà ñåìåéñòâîòî è äåöàòà ñè, à â õàäèñ, ïðåäàäåí îò Ìóñëèì è îò äðóãè ñå êàçâà: “Èçäðúæêàòà íà ñåìåéñòâîòî, æåíàòà è äåöàòà å ìèëîñòèíÿ çà ìúæà”.  õàäèñ, êîéòî å ìóòòàôàê ‘àëåéõè ñå êàçâà: “Çà âñÿêà èçäðúæêà, êîÿòî ïëàùàø â èìåòî íà Àëëàõ íà òåá òè ñå ïèøå íàãðàäà, äîðè è çà çàëúêà, êîéòî ïîâäèãàø è ïîñòàâÿø â óñòàòà íà æåíà ñè”. Òîåñò, äàâàø é äà ãî èçÿäå. È îùå ïîâå÷å, íèìà âñåêè îò âàñ íå èçâúðøâà ïîëîâ àêò ñúñ ñúïðóãàòà ñè? Ïî òîçè íà÷èí âèå èçïúëíÿâàòå çàäúëæåíèåòî ñè êúì íåÿ è ÿ ïðåäïàçâàòå îò çàáðàíåíîòî, îïàçâàòå ÷åñòòà é, íå íàðóøàâàòå ãðàíèöèòå íà Àëëàõ è íå èçâúðøâàòå ïðåãðåøåíèÿ, çà êîèòî ùå âè ñå ïèøå ãðÿõ è ùå èìàòå íàêàçàíèÿ. Çà òîâà íåùî ñúùî ñå ïèøå íàãðàäà è ùå ñå âúçäàäå îòïëàòà. Áåç îãëåä íà òîâà, ÷å òîé íàñèùà ñòðàñòòà ñè, ñòèãà íàìåðåíèåòî äà ìó å ÷èñòî è äà ïðèáëèæàâà åäèíñòâåíî îíîâà, êîåòî Âñåâèøíèÿ Àëëàõ ìó å ïîçâîëèë.
6. “Äåëàòà ñà ñïîðåä íàìåðåíèÿòà”.
Ïî åäíà îãðîìíà ìèëîñò îò Âñåâèøíèÿ Àëëàõ êúì ìþñþëìàíèíà, íåãîâèòå îáè÷àéíè äåëà â çàâèñèìîñò îò íàìåðåíèåòî ìó ìîæå äà ñå ïðåâúðíàò â ‘èáāäåòè, çà êîèòî äà ìó ñå ïèøå íàãðàäà. Ïî òîçè íà÷èí íåãîâîòî äåéñòâèå èëè âúçäúðæàíå îò äåéñòâèå ñå ïðåâðúùàò â ñðåäñòâà çà ïðèáëèæàâàíå äî Àëëàõ. Àêî ìþñþëìàíèíúò ñå íàõðàíè ñ ïîçâîëåíà õðàíà ñ íàìåðåíèå äà ñúõðàíè òÿëîòî ñè è äà ãî ïîäñèëè çà ïîñëóøàíèåòî íà Àëëàõ, òîâà âå÷å ñå ïðåâðúùà â ‘èáāäåò, çà êîéòî ìó ñå ïèøå íàãðàäà, îñîáåíî àêî òîâà ñå ñúïðîâîæäà îò ñïîìåíàâàíå íà Âñåâèøíèÿ Àëëàõ â íà÷àëîòî íà äåéíîñòòà è â íåéíèÿ êðàé.  íà÷àëîòî ìþñþëìàíèíúò òðÿáâà äà êàæå “áèñìèëëÿõ” (â èìåòî íà Àëëàõ), à â êðàÿ “åë-õàìäó ëèëëÿõ” (ñëàâà íà Àëëàõ; áëàãîäàðÿ íà Àëëàõ), êàêòî å ñïîìåíàòî â ñóííàòà. Àêî òîé èçâúðøè ïîëîâ àêò ñúñ ñúïðóãàòà ñè ñ öåë äà îïàçè ñåáå ñè è æåíà ñè îò ïðåëþáîäåÿíèåòî è îò íåãîâèòå ïðåäïîñòàâêè, èëè ñ öåë äà èçïúëíè ïðàâîòî íà æåíà ñè ïî îòíîøåíèå íà ïðèëè÷íîòî ñúæèòåëñòâî, èëè ñ öåë äà èìàò äîáðî äåòå, êîåòî äà ñëóæè íà Âñåâèøíèÿ Àëëàõ è äà íå ïðèðàâíÿâà íèêîãî ñ Íåãî, àêî òîâà ñå ñëó÷è ïî âðåìå íà ïîëó÷àâàíåòî íà íåãîâîòî æåëàíèå, òî çà íåãî å ‘èáāäåò, êîéòî ñå ïèøå â êíèãàòà íà íåãîâèòå äîáðèíè. Îñîáåíî àêî â îíåçè ìèãîâå òîé íå å íåáðåæåí çà ìèëîñòòà íà Âñåâèøíèÿ Àëëàõ, êîéòî ìó å ïîçâîëèë òîâà íàñëàæäåíèå è â èçïúëíåíèå íà ïîâåëÿòà íà Ïðîðîêà (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè) ñè ñïîìíè çà Âñåâèøíèÿ Àëëàõ è Ìó ñå ïîìîëè.  õàäèñ, êîéòî å ìóòòàôàê ‘àëåéõè ñå êàçâà: “Àêî íÿêîé îò âàñ, êîãàòî ïðèáëèæàâà æåíà ñè êàæå: «Â èìåòî íà Àëëàõ. Î, Àëëàõ, ñòîðè òàêà, ÷å äà ñòðàíèì îò ñàòàíàòà è îòñòðàíè ñàòàíàòà îò îíîâà, ñ êîåòî ùå íè íàäàðèø». È ñëåä òîâà èì áúäå îòðåäåíî äà èìàò äåòå, òîé íå ìîæå äà ìó íàâðåäè”. Òîåñò, ñàòàíàòà íå ìîæå äà íàâðåäè íà òîâà äåòå.
Ñúùî òàêà, íàãðàäàòà ïðè Âñåâèøíèÿ Àëëàõ ðàñòå çà ìþñþëìàíèíà, êîéòî ñå âúçäúðæà îò îíîâà, êîåòî Àëëàõ å çàáðàíèë, îñîáåíî àêî ïîñòîÿííî ïîäíîâÿâà îáåòà ñè è ñè ñïîìíÿ, ÷å òîé ñå âúçïèðà îò ïðåãðåøåíèÿòà ñ æåëàíèåòî äà ñïå÷åëè íàãðàäà îò Àëëàõ è ñòðàõà îò Íåãîâîòî íàêàçàíèå. Òîãàâà òîé ïîñòèãà êà÷åñòâàòà íà ðàáèòå íà Âñåìèëîñòèâèÿ: “È êîèòî, àêî èì ñå íàïîìíÿò çíàìåíèÿòà íà òåõíèÿ Ãîñïîä, íå îñòàâàò ïðåä òÿõ ãëóõè è ñëåïè”, (àë-Ôóðêāí: 73). Èñêðåíèòå âÿðâàùè áèëè îïèñàíè êàòî: “Âÿðâàùèòå ñà îíåçè, êîèòî ùîì áúäå ñïîìåíàò Àëëàõ, ñúðöàòà èì òðúïíàò, è ùîì èì áúäàò ÷åòåíè Íåãîâèòå çíàìåíèÿ, òå óñèëâàò âÿðàòà èì, è íà ñâîÿ Ãîñïîä ñå óïîâàâàò”, (àë-Åíôāë: 2).
7. Âðàòèòå íà äîáðîòî ñà ìíîãî.
Âðàòèòå íà äîáðîòî è ìèëîñòèíèòå íå ñå îãðàíè÷àâàò ñàìî ñ òîâà, êîåòî ñå ñïîìåíàâà â õàäèñà. Ñúùåñòâóâàò è äðóãè äåéíîñòè, êîèòî ìþñþëìàíèíúò ìîæå äà èçâúðøè è çà òÿõ äà ìó ñå ïèøå ìèëîñòèíÿ. Èáí Õèááāí â ñâîÿ äîñòîâåðåí ñáîðíèê “Ìàóðèäó-ç-çàì’āí” ðàçêàçâà õàäèñ ñ ïúðâîèçòî÷èíê Àáó Çàðð (Àëëàõ äà å äîâîëåí îò íåãî), â êîéòî ñå êàçâà, ÷å Ïðàòåíèêà íà Àëëàõ (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè) å êàçàë: “Âñåêè ÷îâåê òðÿáâà äà ðàçäàâà åæåäíåâíî ìèëîñòèíÿ çàðàäè äóøàòà ñè”. Ïðè êîåòî áèë ïîïèòàí: “Î, Ïðàòåíèêî íà Àëëàõ, îòêúäå äà íàìèðàìå êàêâî äà äàâàìå çà ìèëîñòèíÿ?” À òîé îòãîâîðèë: “Âðàòèòå íà äîáðîòî ñà ìíîãî: òåñáèõúò, òàõìèäúò, òåêáèðúò, òåõëèëúò, ïîâåëÿâàíåòî íà îäîáðÿâàíîòî, çàáðàíÿâàíåòî íà ïîðèöàâàíîòî, ïðåìàõâàíåòî íà ïðåïÿòñòâèå îò ïúòÿ, ñúîáùàâàíåòî íà íå÷óâàùèÿ, âîäåíåòî íà íåçðÿùèÿ, ïîñî÷âàíåòî íà ïîñîêàòà íà ïèòàùèÿ, ïîìàãàíåòî íà çîâÿùèÿ çà ïîìîù, íîñåíåòî íà òîâàðà íà ñëàáèÿ, âñè÷êî òîâà ñà ìèëîñòèíè çà òåáå”.  õàäèñ, ïðåäàäåí îò Áóõāðè è Ìóñëèì ñå êàçâà: “Äà âúçïèðàø õîðàòà îò ïðèðàâíÿâàíåòî ñ Àëëàõ å ìèëîñòèíÿ”.  õàäèñ, ïðåäàäåí îò Òèðìèçè ñå êàçâà: “Óñìèõíàòîòî òè ëèöå êúì òâîÿ ñúáðàò å ìèëîñòèíÿ çà òåáå... ïðåëèâàíåòî íà òâîÿòà êîôà â êîôàòà íà òâîÿ ñúáðàò å ìèëîñòèíÿ çà òåáå”.
8. Íÿêîè îò íåùàòà, êîèòî ñî÷è õàäèñúò:
— Èçïîëçâàíåòî íà ìúäðîñòòà çà ðàçðåøàâàíåòî íà ñèòóàöèèòå è âêàðâàíåòî íà ðàäîñò â äóøèòå è óñïîêîÿâàíåòî.
— Äîñòîéíñòâàòà íà ñïîìåíàâàíèÿòà, ïîñî÷åíè â õàäèñà è ÷å íàãðàäàòà çà òÿõ ñå ðàâíÿâà íà íàãðàäàòà çà ìèëîñòèíÿòà, ïî îòíîøåíèå íà îíåçè, êîèòî íå ïðèòåæàâàò ïàðè, êîèòî äà ðàçäàâàò êàòî ìèëîñòèíÿ, îñîáåíî ñëåä çàäúëæèòåëíèòå ìîëèòâè.  åäèí ðèâàåò îò äâàòà äîñòîâåðíè ñáîðíèêà ñå êàçâà: “Ùå âè êàæà íåùî, èçïúëíèòå ëè ãî, ùå íàñòèãíåòå îíåçè, êîèòî ñà âè èçïðåâàðèëè, íî íèêîé ñëåä âàñ íÿìà äà ìîæå äà âè íàñòèãíå. Âèå ùå ñòå íàé-äîáðèòå îñâåí àêî íÿêîé íå èçâúðøè ïîäîáíà äåéíîñò: äà ïðàâèòå òåñáèõ, òàõìèä è òåêáèð ñëåä âñåêè íàìàç ïî òðèäåñåò è òðè ïúòè”.
— Æåëàòåëíîñòòà íà ìèëîñòèíÿòà çà áåäíèÿ, àêî íå ïðèòåñíÿâà äåöàòà è ñåáå ñè. Æåëàòåëíîñòòà íà ñïîìåíàâàíåòî çà Áîãàòèÿ, äîðè è äà å ðàçäàë ìíîãî ìèëîñòèíè, òîâà ùå óâåëè÷è íåãîâàòà äîáðèíà è íàãðàäà.
— Ðàçäàâàíåòî íà ìèëîñòèíÿ îò îíîâà, îò êîåòî ñå íóæäàå çà èçäðúæêàòà èëè íà ñåáå ñè, èëè íà ñåìåéñòâîòî è äåöàòà ñè, å ïîðèöàâàíî (ìàêðóõ). Äîðè ìîæå äà ñòàíå çàáðàíåíî (õàðāì), àêî äîâåäå äî ïîãóáâàíå íà íÿêîè, êîèòî òîé å äëúæåí äà èçäúðæà. Ïðîðîêúò (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè) êàçâà: “Íàé-äîáðàòà ìèëîñòèíÿ å îíàçè, êîÿòî å îò èçëèøúêà ñëåä îñèãóðÿâàíåòî íà õðàíàòà è èçäðúæêàòà íà äåöàòà”, õàäèñ, ïðåäàäåí îò Áóõāðè è îò äðóãè.
— Ìèëîñòèíÿòà å ïî-äîáðî îò ñïîìåíàâàíåòî çà òîçè, êîéòî èìà âúçìîæíîñò çà òîâà è çà òîçè, êîéòî ïðèòåæàâà Áîãàòñòâî, çàùîòî ïîëçàòà îò ìèëîñòèíÿòà å ïî-îáùà è ïðåìèíàâà êúì äðóãèòå. Äîêàòî ïîëçàòà îò ñïîìåíàâàíåòî ñå îãðàíè÷àâà åäèíñòâåíî çà ñïîìåíàâàùèÿ. À â ñëó÷àé, ÷å Áîãàòèÿò îáåäèíÿâà è äâåòå ôîðìè, ðàçäàâàíåòî íà ìèëîñòèíÿ è ñïîìåíàâàíåòî, òî íåãîâàòà íàãðàäà ïðè Âñåâèøíèÿ Àëëàõ áèâà îãðîìíà.  åäèí îò ðèâàåòèòå íà õàäèñà ïðè Ìóñëèì ñå êàçâà: “Áåäíèòå ìóõāäæèðè ñå âúðíàõà ïðè Ïðàòåíèêà íà Àëëàõ (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè) è êàçàõà: ‘Íàøèòå Áîãàòè áðàòÿ ÷óõà êàêâî íàïðàâèõìå è òå íàïðàâèõà ñúùîòî?!’ À Ïðàòåíèêà íà Àëëàõ (Àëëàõ äà ãî áëàãîñëîâè è ñ ìèð äà ãî äàðè) îòãîâîðèë: «Òîâà å áëàãîäàòòà íà Àëëàõ. Òîé ÿ äàðÿâà êîìóòî ïîæåëàå »”.
— Äîñòîéíñòâîòî íà Áîãàòèÿ, êîéòî å áëàãîäàðåí è ðàçäàâà è äîñòîéíñòâîòî íà áåäíèÿ, êîéòî å òúðïåëèâ è âúðøè âñè÷êî â èìåòî íà Àëëàõ.
— Çíà÷èìîñòòà íà ïîâåëÿâàíåòî íà îäîáðÿâàíîòî è çàáðàíÿâàíåòî íà ïîðèöàâàíîòî â ìþñþëìàíñêàòà îáùíîñò. Òîâà å îò íåùàòà, êîèòî ñà ôàðç-êèôāéà, òîåñò, àêî íèêîé íå ãî èçïúëíÿâà, ãðÿõ ñå ïèøå íà âñè÷êè, à àêî íÿêîè îò ìþñþëìàíèòå ãî èçïúëíÿò, ãðåõúò îò äðóãèòå îòïàäà. Òîâà íå å ñïåöèôè÷íî ñàìî çà îïðåäåëåíà êàòåãîðèÿ ìþñþëìàíè.
— Äîáðîòî ñúæèòåëñòâî ñúñ ñúïðóãàòà è îòäàâàíåòî íà îíîâà, êîåòî é å äúëæèìî. Îñèãóðÿâàíåòî íà íåéíîòî ñïîêîéñòâèå è çàìîæåí æèâîò. Äîáðîòî ñúæèòåëñòâî ñ ìúæà è ïðèçíàâàíåòî íà íåãîâèòå äîñòîéíñòâà è èçðàçÿâàíåòî íà áëàãîäàðíîñò çà íåãîâàòà äîáðèíà.
— Ïîîùðÿâàíåòî íà ïèòàíåòî çà íåùàòà, îò êîèòî ìþñþëìàíèíúò èìà ïîëçà è ñå èçäèãà ïî ñòåïåíèòå íà ïúëíîöåííîñòòà.
— Ïèòàùèÿò èìà ïðàâî äà ïèòà çà äîâîäèòå, êîèòî òîé íå çíàå, àêî å óâåðåí, ÷å ïîïèòàíèÿò íÿìà äà ïîñðåùíå òîâà ñ íåîäîáðåíèå è àêî â ïèòàíåòî íÿìà íåùî íåïðèëè÷íî.
— Ïîÿñíÿâàíåòî íà äîâîäèòå çà ó÷àùèÿ, îñîáåíî ùî ñå îòíàñÿ äî òåçè, êîèòî òîé íå çíàå, çà äà ñå çàïîìíè ïî-äîáðå è äà ñå èçïúëíÿâà ïî-äîáðå.
— Çàêîííîñòòà íà àíàëîãèÿòà (êèÿñ) è èçâåæäàíåòî íà ïðåäïèñàíèå êàòî ñå ñðàâíÿâà ñ íåùî, êîåòî å ïîäîáíî íà íåãî èëè å êàòî íåãî.
: 24. Îãðîìíàòà ìèëîñò íà Âñåâèøíèÿ Àëëàõ ( 1226 )