Ramazan Ayý Ve Orucun Önemi Temel Oruç Bilgileri

[mustafa_221]

Ýslâmýn beþ þartýndan üçüncüsü Ramazan ayýnda oruç tutmaktýr. Ramazan orucu, hicretin ikinci yýlýnda farz kýlýnmýþtýr.
Oruç, niyet ederek tanyerinin aðarmaya baþlamasýndan itibaren, akþam güneþ batmeaya kadar yememek, içmemek ve karý-koca iliþkisinde bulunmamaktýr.
Ramazan ayý bazý yýllarda 29. bazý yýllarda 30 gün olur. Ramazan ayý 29 gün olduðu zaman oruç yine tamdýr. Çünkü farz olan, ayýn tamamýný oruç tutmaktýr. Nitekim, Peygamber Efendimiz dokuz Ramazan oruç tutmuþtur. Bu Ramazanlardan dörcJ 29 gün; beþi de 30 gün olmuþtur.
Ramazan ayý, nýüslümanlar için kutsal ve çok mübarek bir aydýr. Ýslâm güneþi bu ayda doðmuþ, dünyayý aydýnlatan Yüce Kitabýmýz

Kur'an-ý Kerim bu ayda inmeye baþlamýþtýr. Bin aydan daha hayýrlý olan Kadir gecesi bu ayýn içindedir. Ýçimizi kötü düþüncelerden, dýþýmýzý çirkin davranýþlardan temizleyen oruç bu ayda tutulmaktadýr.
Yüce Allah þöyle buyuruyor: "Ey iman edenler! Oruç sizden öncekilere farz kýlýndýðý gibi, size de farz kýlýndý. Ola ki, korunup sakýnýrsýnýz." (Bakara sûresi, 183)
Oruç, bizi dünyada kötülüklerden sakýndýran, ahirette cehennemden koruyan ve günahlarýmýzýn baðýþlanmasýna vesile olan önemli bir ibadettir. Sevgili Peygamberimiz þu müjdeyi veriyor: "Kini inanarak ve mükâfatýný Allah'tan bekleyerek Ramazan orucunu tutarsa, geçmiþ günahlarý baðýþlanýr." (Riyazü's-Salihin, e. 2, s. 489)

ORUCUN FAYDALARI

a) Oruç Ahlâkýmýzý Güzelleþtirir:
Oruç, bize daima Allah'ý hatýrlatýr, sorumluluk duygusunu geliþtirir. Kalbimizi kötü duygu ve düþüncelerden temizler, baþkalarýna fenalýk yapmaktan korur. Oruç, bize en güzel ahlâký davranýþlarý kazandýrarak adeta melekleþlirir. Oruç gözleri harama bakmaktan, dili yalan ve çirkin sözlerden, kulaklarý haram þeyleri dinlemekten, mideyi haram yemeken, elleri kötü iþ yapmaktan, ayaklarý kötü yerlere gitmekten korur.
Orucun farz olmasýndaki hikmet, Allah'a karþý kulluk görevini yerine getirmek ve kötülüklerden sakýnmaktýr.

b) Oruç, Ýnsanýn Merhamet ve Yardým Duygularýný Geliþtirir:
Hayatýnda açlýk nedir bilmeyen varlýklý bir kimse, yoksullarýn çektiði açlýk ve sýkýntýyý gereði gibi anlayama .. Fakat bu kiþi oruç tutarsa açlýðýn ne olduðunu anlar ve yoksullarýn sýkýntýlarýný yüreðinde daha iyi hisseder, onlara karþý þefkat ve merhamet duygularý uyanýr. Bunun sonucu olarak da yoksullara yardým elitýi uzatýr, sýkýntýlarýný gidermeye çalýþýr.

c) Oruç Ýnsana Nimetlerin Kýymetini Öðretir:
Ýnsan, elinde olan nimetlerin deðerini, ancak bunlar elinden çýktýktan sonra anlar, fakat iþ iþten geçtiði için bunun bir yararý yoktur. Oruç tutmakla bir süre nimetlerden uzak kalan insanýn gözünde bu nimetlerin deðeri daha iyi anlaþýlýr. Bu anlayýþ insana, onlarý daha iyi korumasýný, ve nimetleri kendisine veren Allah'a daha çok þükretmesini öðretir.

d) Oruç Tutmak Ýnsaný Saðlýklý Yapar:
Bu konuda Peygamber Efendimiz þöyle buyurmuþtur.: "Oruç tutunuz, sýhhat bulursunuz." (Keþfu'l-Hafa, c. 2,s. 33.)
Senenin onbir ayýnda yorulan sindirim organlarý oruç sayesinde dinlenir. Ramazandan sonra daha güçlü bir þekilde görevlerini yaparlar. Bilim adamlarý, orucun saðlýk yönünden vücudumuza bir çok faydalarý olduðunu belirtmiþlerdir. Nobcl týp armaðaný kazanan ünlü Fransýz bilim adamý Doktor Aleksi Karcl oruç hakkýnda þunlarý söylüyor: "Oruç sýrasýnda vücutta depo edilmiþ besin maddeleri harcanýr, sonradan bunlarýn yer ine.yenileri gelir, böylece vücutta bir yenilenme olur. Oruç saðlýk. bakýmýndan çok faydalýdýr." (Hayat Ansiklopedisi. Oruç maddesi.)

e) Oruç Ýnsana Sabýrlý Olmayý Öðretir:
Oruç tutmakla, belirli bir zaman kendini yememeye,içmemeye alýþtýran insan, hayatta karþýsýna çýkabilecek güçlüklere kolaylýkla sabreder, acýlara ve sýkýntýlara dayanýr. Gerektiðinde düþmanla savaþmaktan yýl-maz,b'.ý uðurda karþýsýna çýkabilecek zorluklara dayanmasýný bilir.

RAMAZAN ORUCU KÝMLERE FARZDIR

Orucun Farz Olmasýnýn Þartlan Þunlardýr:
1)   Müslüman clmak,
2)   Akýllý olmak,
3)   Erginlik çaðýna gelmiþ olmak.

Elginlik çaðýna gelen ve akýllý olan her müslünýan erkek ve kadýna Ramazan ayýnda oruç tutmak farzdýr. Allah'ýn kesin emridir. Erginlik çaðýna gelmeyen çocuklara oruç tutmak farz deðildir. Ancak bünyelerine zarar vermeyecek þekilde çocuklarý da yavaþ yavaþ oruca alýþtýrmak uygun olur.
Kadýnlar, lohusalýk ve adet görme hallerinde oruç tutamaz, namaz kýlamaz. Bu halleri geçtikten sonra tutamadýklarý oruçlarý kaza ederler, yani gününe gün tutarlar. Fakat kýlamadýklarý namazlarý kaza etmezler.

SAHUR VE ÝFTARIN FAZÝLETÝ

Sahurda kalkýp yemek müstehabdýr. Sevgili peygamberimiz: "Sahurda yemek yeyiniz, çünkü sahur yemeðinde bereket vardýr." (Riyazü's-Salihiýý, e. 2, s. 495.)  buyurmuþtur. Sahur yemeði, oruca dayanma gücü verir. Dualarýn kabul edildiði vakitlerden biri de sahur zamanýdýr. Sahura kalkan bir oruçlu, dilekleri için dua etmeli ve Allah'tan günahlarýnýn baðýþlanmasýný istemelidir.
Oruç ibadetini tamamlayýp iftar vaktine yetiþen kimse bundan büyük bir mutluluk ve sevinç duyar. Tuttuðu orucun mükâfatýný almak üzere, kýyamet gününde Allah'ýn huzuruna vardýðý zaman en büyük sevinci tadacaktýr.
Peygamberimiz þöyle buyuruyor: "Oruçlu için iki sevinç vardýr: Biri iftar ettiði vakit, diðeri de Allah'a kavuþtuðu zamandýr." (El-Tcrðib vc'I-Tcrhib, e. 2. s. 81.) Ýftar vakti yapýlan dualarýn geri çevrilmeyeceðim, Allah tarafýndan kabul edileceðini Peygamber Efendimiz bildirmiþtir.

Ýftar Duasý:

Ýftar vaktinde þu duayý okumak sünnettir:
"Allahüýnnýc leke suýýýtü, ve bike ânýentü, ve aleyke tevekkeltü, ve alâ rýzkýkc eltartü, ve savmd'gadi inin þehri ramazanc neveytü, faðfir lî ma kaddemtü ve nýâ ahhartü"
Anlamý: "Allahýný, senin rýzan için oruç tuttum, sana inandým, sana üvendiný, se.ýin rýzkýnla orucumu açtým. Ramazan ayýnýn yarýnki omuna da niyet ettim. Artýk benim geçmiþ ve gelecek günahlarýmý baðýþla!'

ORUCA NE ZAMAN VE NASIL NÝYET EDÝLÝR

Orucun sahih olmasý için niyet etmek þarttýr. Niyetsiz oruç makbul eðildir.
Ramazan orucuna, akþamdan itibaren kuþluk vaktine kadar niyet edi-îbilir. Þöyle ki:
Normal olarak oruca, sahur yemeðini yedikten sonra niyet edilir, mcak sahurda uyanamayýp yeme içme zamanýnýn bittiði imsak vak-nden sonra çalkan bir kimse, güneþ doðmuþ olsa bile, kuþluk vaktine adar o günün orucuna niyet edebilir. Yeter ki, imsak vaktinden sonra rucu bozacak bir þey yapmasýn.
Sahura kalkmak istemeyen bir kimse, akþamdan sonra yarýnýn огнища niyet edebilir, geceleyin kalkýp tekrar niyet etmesi gerekmez. Sa-ura kalktýðý halde oruca niyet etmeyi unutup sabahleyin hatýrlayan bilimse dc yine kuþluk vaktine kadar niyet edebilir.' Böyle geç niyet etmiþ kýnlarýn oruçlarýnda bir eksiklik yoktur. Kuþluk vaktinden sonra oruca iyet edilmez Ramazan ayýnda tutulamayan orucu, baþka günlerde kaza derken niyetin geceleyin yapýlmasý gerekir. Kcffaret oruçlarý da böy-:dir. Bu oruç ara iýnsaktan sonra niyet edilmez.
Niyet esasen kalp ile olur. Yani geceleyin, yarýn oruç tutacaðýný kaimden geçiren kimse niyet etmiþ demektir. Oruç tutmak düþüncesi ile ahur yemeðine kalkan kimsenin bu düþüncesi dc niyettir. Oruca kalp ile iyet etmek yetcrlidir. Ancak kalp ile yapýlan bu niyeti dil ile söylemek aha iyidir. Bu sebeple, oruç tutacak olan kimse, hem içinden niyet et-aeli, hem de dili ile: "Niyet ettim Ramazan-1 þerifin yarýnki orucuna" iye söylemelidir.

ORUÇ ÇEÞÝTLERÝ

Altý çeþit oruç vardýr:
1) Farz Olan Oruçlar: Ramazan ayýnda oruç tutmak, Ramazan da ýtulamayan crucu baþka günlerde kaza etmek ve kcffaret oruçlarý farzýn
2) Vacib Olan Oruçlar: Adak oruçlarý ile, bezulan nafile oruçla kaza etmek vacibdir.
3) Sünnet Olan Oruçlar: Muharrem ayýnýn dokuz ve onuncu, vey onuncu vconbirinci günleri oruç tutmak sünnettir.
4) Müstehab Olan Oruçlar: Kameri aylarýn onüç, ondört ve or beþinci günleri ile haftanýn pazartesi ve perþembe gülleri ve Ramazanda sonra þevval ayýnda altý gün oruç tutmak müstchabdýr.
5) Mekruh Olan Oruçlar: Muharrem ayýnýn sadece onuncu gün ile yalnýz cuma veya yalnýz cumartesi günlerinde oru; tutmak mekruhtur
6) Haraný Olan Oruçlar: Ramazan bayramýnýn birinci günü i] Kurban bayramýnýn dört günü oruç tutmak haramdýrÇünkü bayram gür Ýcri Allah'ýn kullarýna birer ziyafet günüdür. Allah'ýn ziyafetinden kj çýnmak uygun deðildir.

RAMAZAN ORUCUNU BAÞKA ZAMANDA TUTMAYI MÜBAH KILAN ÖZÜRLER

Özürsüz olarak Ramazan ayýnda oruç tutmamak hem günahtýr, hen de cezasý vardýr. Ancak bir kimse aþaðýdaki durumlarda ramazan orucum tutmayabilir veya baþlamýþ olduðu orucu bozabilir.

1) Hastalýk: Bir hasta oruç tuttuðu takdirde hastalýðýnýn artmasýndaý veya uzamasýndan korkarsa oruç tutmayabilir. Hastalýðý iyileþince tut madiði oruçlarý kaza eder.
2) Yolculuk: Ramazan ayýnda en az doksan kilometre mesafeye yol culcða çýkan kimse oruç tutmayabilir. Yolculuk hali bilince tutmadýð günleri kaza eder. Oruç tutmasýnda bir güçlük yoksa yolcunun oruç tut masý daha hayýrlýdýr.
3) Zor Görmek: Orucu bozmak için ölümle veya vücuduna bir zaraý verilmekle tehdit edilen kimse orucunu bozabilir. Bozduðu orucu sonra tutar.
4) Gebe ve Emzikli Olmak: Gebe veya emzikli olan bir kadýn, oruç tutuðu takdirde kendisine veya çocuðuna bir zarar geleceðinden korkarsa oruç tutmayabilir. Gebelik ve emziklilik hali sona erince tutmadýðý günleri kaza eder.
5) Þiddetli açlýk ve susuzluk: Oruçlu bir kimse, açlýk veya susuzluk sebebiyle aklýnýn bozulmasýndan veya vücuduna ciddi bir zarar geleceðinden korkarsa orucunu bozabilir. Sonra uygun bir zamanda tutmadýðý oruçlarý kaza eder.
6) Yaþlýlýk ve Düþkünlük: Vücudu günden güne düþen ve oruca dayanamayan iyice ihtiyarlamýþ olan kimseler oruç tutmayabilir. Bunlar sonradan da orucu kaza edeniiycccklcri için tutamadýklarý her günün orucu yerine fidye verirler.

FÝDYE

Oruç tutmaya gücü yetmeyen düþkün ve yaþlý kimseler ile iyileþme ümidi olmayan hastalar, Ramazan ayýnýn her günü için bir fidye verirler. Fidyenin tutarý aynen fitre kadardýr. Bu fidyeler Ramazanýn baþlangýcýnda verilebileceði gibi, Ramazanýn içinde veya sonunda da verilebilir.
Ýsterse fidyelerin hepsini bir fakire topluca verir, ayrý ayrý fakirlere de verebilir. Bu durumda olan kimseler, fidye vermeye güçleri yetmiyorsa Allah'tan baðýþlanmalarýný isterler. Oruç tutmaya gücü yetmeyen yaþlýlar ile iyileþme ümidi olmayan hastalar eðer ileride oruç lutabilicck duruma gelirlerse tutamadýklarý oruçlarý kaza etmeleri gerekir. Önceden verdikleri fidyelerin hükmü kalmaz, bunlar nafile baðýþ sayýlýr.

RAMAZANDA ÖZÜRSÜZ OLARAK ORUÇ TUTMAMANIN HÜKMÜ

Ramazan ayýnda oruç tutmak Allah’ýn kesin emridir. Müslümanlarýn bu emri yerine getirmesi gerekir. Birmiislüman özürsüz olarak Ramazan ayýnda oruca niyet etmiyerek yiyip içerse tutmadýðý günlerin orucunu gününe gün kaza etmesi gerekir, keffaret lazým gelmez. Çünkü keffaret, oruç tutmamanýn deðil, baþlanan orucu bozmanýn cezasýdýr.
Ramazanda özürsüz olarak oruç tutmayan günah iþlemiþ ve Allah'a karþý sorumlu duruma düþmüþ olur. Bundan dolayý tevbe ederek Allah'tan af dilemesi ve orucunu vakit geçirmeden kaza etmesi lazýmdýr.

ORUCU BOZUP HEM KAZA HEM DE KEFFARET! GEREKTÝREN ÞEYLER

Oruçlu olduðunu bilerek:
1)   Yemek, içmek,(ister gýda maddesi, isterse ilaç olsun)
2)   Cinsi iliþkide bulunmak,
3)   Sigara içmek.
Kaza: Bozulan orucun yerine gününe gün oruç tutmaktýr.
Keffaret: Bozulan bir gün orucun yerine iki ay veya altmýþ gün peþ-peþc oruç tutmaktýr.
Ramazan ayýnda niyet ederek oruca baþlayan bir kimse özürsüz olarak bile bile yiyip içse veya cinsi iliþkide bulunsa orucu bozulur. Bozulan bu orucun gününe gün kaza edilmesi, ayrýca oruç özürsüz olarak ve bile bile bozulduðu için de keffaret tutmasý gerekir.
Baþlanan bir orucu bilerek bozmanýn dünyadaki cezasý keffarettir. Yani altmýþ gün birbiri ardýnca oruç 'utmaktýr. Herhangi bir sebeple keffaret orucuna ara verilir veya eksik tutulursa yeniden baþlayýp altmýþ günü kesintisiz tamamlamak lazýmdýr. Kadýnlar keffaret orucu tutarken araya giren âdet günlerini tutmazlar, âdet halleri bitince ara vermeden temiz günlerinde oruca devam ederek altmýþ günü tamamlarlar.

ORUCU BOZUP YALNIZ KAZAYI GEREKTÝREN ÞEYLER

1)   Yenmesi mutad olmayan ve ilaç olarak da kulanýlmayan þeyleri yutmak, (toprak, kaðýt, pamuk gibi)
2)   Buruna ilaç çekmek,
3)   Kulaðýn içine yað damlatmak,
4)   Abdest esnasýnda aðzýna ve burnuna su alýrken kendi elinde olmayarak boðazýna su kaçmak,
5)   Aðzýna aldýðý renkli ipliðin boyasý tükrüðc geçip, boyanan bu tük-rüðü yutmak,
6)   Zorla orucu bozulmak,
7)   Uyurken baþkasý tarafýndan boðazýna su dökülmek,
8 )   Aðýz dolusu kusmak, (Kendi isteði ile)
9)   Akþam vakti girmediði halde, akþam oldu zannederek iftar etmek,
10)   Ýmsak vakti geçtiði halde, Ýmsak'a daha vardýr zannederek yemek.

ORUCU BOZMAYAN ÞEYLER

1)   Oruçlu olduðun «J unutarak yemek, içmek, (unutarak yeyip içerken oruçlu olduðunu hatýrla. ýsa hemen aðzýný yýkayýp oruca devam eder, oruçlu olduðunu hatýrladýktan sonra boðazýndan aþaðýya bir þey geçerse orucu bozulur.)
2)   Kulaðýna su kaçmak,
3)   Göze ilaç damlatmak,
4)   Gece yýkanmasý gerekirken sabahleyin yýkanmak,
5)   Kendi isteði olmayarak kusmak,
6)   tht ilâm olmak, (yani uyurken cünüplük hali meydana gelmek)
7)   Kan aldýrmak,
8 )   Kendi isteði olmayarak boðazýna toz , duman girmek,
9)   Aðzýndaki tükriiðü yutmak.

ORUÇLUYA MEKRUH OLAN ÞEYLER

1)   Bir þeyin yutmadan tadýna bakmak, (eðer kadýnýn kocasý, yemeðin tuzundan dolayý karýsýna anlayýþsýz davranýr, huzursuzluk yaparsa, kadýn yutmadan yemeðin tuzuna bakabilir.)
2)   Tükrüðünü aðzýndý biriktirip yutmak, (eðer aðzýnda biriktirdiði tükrüðü dýþarý çýkardýktan sonra yutarsa orucu bozulur.)
3)   Kendini zayýf düþürecek derecede kan aldýrmak, aðýr iþlerde bulunmak.


ORUÇLUYA MEKRUH OLMAYAN ÞEYLER

1)   Gül ve misk gibi þeyleri koklamak,
2)   Diþlerini fýrçalamak,
3)   Aðzýna su alýp çalkalamak,
4)   Burnuna su çekmek,
5)   Yýkanmak,

ORUCU BOZMAYAN ÞEYLER

1)   Oruçlu olduðunu unutarak yemek, içmek, (unutarak yeyip içerker oruçlu olduðunu hatýrlarsa hemen aðzýný yýkayýp oruca devam eder, oruçlu olduðunu hatýrladýktan sonra boðazýndan aþaðýya bir þey geçerse orucý bozulur.)
2)   Kulaðýna su kaçmak,
3)   Göze ilaç damlatmak,
4)   Gece yýkanmasý gerekirken sabahleyin yýkanmak,
5)   Kendi isteði olmayarak kusmak,
6)   thtilâm olmak, (yani uyurken cüniiplük hali meydana gelmek)
7)   Kan aldýrmak,
8 )   Kendi isteði olmayarak boðazýna toz , duman girmek,
9)   Aðzýndaki tükürüðü yutmak.

ORUÇLUYA MEKRUH OLAN ÞEYLER

1)   Bir þeyin yutmadan tadýna bakmak, (eðer kadýnýn kocasý, yemeðin tuzundan dolayý kansýna anlayýþsýz davranýr, huzursuzluk yaparsa, kadýn yutmadan yemeðin tuzuna bakabilir.)
2)   Tükrüðünü aðzýnda biriktirip yutmak, (eðer aðzýnda biriktirdiði tükrüðü dýþarý çýkardýktan sonra yutarsa orucu bozulur.)
3)   Kendini zayýf düþürecek derecede kan aldýnnak, aðýr iþlerde bulunmak.

ORUÇLUYA MEKRUH OLMAYAN ÞEYLER

1)   Gül ve misk gibi þeyleri koklamak,
2)   Diþlerini fýrçalamak,
3)   Aðzýna su alýp çalkalamak,
4)   Burnuna su çekmek,
5)   Yýkanmak,